Поделбите од минатото генерираа историски читанки кои генерациски ја потхрануваат омразата. Имам една прилично едноставна идеја која би помогнала да се подаде раката кон концептот на заедничко живеење, партнерство и соработка за доброто на сите граѓани на Балканскиот полуостров.
Седнување на сите научници на една маса и изработка на искрена и реална историска читанка која ќе го опфати целиот регион. Можам да замислам каква невозможна мисија е тоа, особено имајќи во предвид дека повеќето академии на балканот (во соработка со соодветните цркви) беа едни од главните иницијатори на балканските војни. Најверојатно ќе биде потребно да се вклучат помлади и попрагматични луѓе.
Потребно е веќе еднаш, овој пат на маса, да ги конфронтираме сите етно-комплекси од минатото, да си ги признаеме, да ги надминеме и да почнеме да одиме напред. Овој прагматичен и реален учебник потоа би бил задолжително наставно помагало за сите деца во регионот.
Потребно е да се прекине со едностраното прикажување на работите. Јасно е дека мегаломанскиот комплекс се потхранува со имплантирање на етно-центричната матрица во самиот школски систем. Воедно никој не бара било која нација да се откаже од своите етнички специфики. Напротив, тие специфики се есенцијалниот ензим што ја прави Европа најинтересна, најспецифична, најбогата и најкарактерна. Културното наследство, верата и националниот идентитет е неопходно да бидат зачувани и поддржани како најголемо богатство. Но мора еднаш да ја внесеме демократијата во историските читанки, барем во една од редовните учебни години. Да отвориме дијалог меѓу младите. Особено имајќи во предвид дека не е можно секоја земја да живее во паралелен универзум, па толку многу да се разликуваат верзиите.
Замислете си, еден македонски ученик добива стипендија да биде на размена една година во на пр. Грција, Бугарија… И нормално ќе учи историја. Замислете си го шокот кој ќе го доживее кога ќе ги прочита работите внатре? А тој шок е и објективен и субјективен. Објективен заради игнорантскиот став на повеќето балкански комшии кон помалите и помалку моќните земји во регионот, но и субјективен заради нетранспарентната политика на домицилните академици со преќутување на факти кои не се во нивна полза.
Наместо да се обидуваме, како балканци, да ја зајакнеме границата на историските факти на вештачки начин (преку уште повеќе лаги), да ја направиме безначајна. Грција е одамна во ЕУ, Бугарија наскоро. Македонија ќе биде во 2012-2013. Да ги надминеме комплексите, да дојдеме до вистината - која е Балканската историја? Откако ќе се соочиме со таа вистина ќе мораме да се соочиме со фактот дека цели генерации биле заведени од вештачки генерираната омраза која сеуште постои.
Економијата, културното наследство, соработката, заедничката евро-атлантска иднина се темите на кои треба да се фокусираме. Ослободени од омразата и комплексите. Како Германија и Франција после втората светска војна. Видете ги сега… Но Заедницата за челик и јаглен е една друга исто така инспиративна тема за муабет.
Не го сакам ни Александар, ни Солун, па ни Лондон. Сакам мир и среќа. И „шопска“ или „грчка“ со Скопско. Или Амстел
Доста беше со големи „идеи“.